Als het een beetje meezit, dan start ik hier binnenkort een vervolgenquxeate over het stallen van fietsen bij stations. De vragen heb ik al een beetje in m’n hoofd en de antwoorden daarop kan ik niet bij de verantwoordelijke instanties als de NS (ProRail/Poort), Fietsersbond en het Fietsberaad vinden. Dus moet ik zelf weer eens aan de bak met een paar zinnige vragen.
Als het zover is en de enquxeate klaarstaat, dan meldt ik dat op mijn gewone xinix.web-log.nl
Als het een beetje meezit, dan start ik hier binnenkort een vervolgenquxc3xaate over het stallen van fietsen bij stations. De vragen heb ik al een beetje in m’n hoofd en de antwoorden daarop kan ik niet bij de verantwoordelijke instanties als de NS (ProRail/Poort), Fietsersbond en het Fietsberaad vinden. Dus moet ik zelf weer eens aan de bak met een paar zinnige vragen.
Als het zover is en de enquxc3xaate klaarstaat, dan meldt ik dat op mijn gewone xinix.web-log.nl
Nog even een vervolg op winkelcentrum De Mare in Alkmaar-Noord. Het blijkt dat hier ook een gratis bewaakte stalling is met zogenaamde voorvorkklemmers. Daar passen de meeste fietsen goed in. Geen last van een ‘fout’ frame of van kinderzitjes en ook dikbanders en fietsen met voordragers passen er goed in.
Het enige probleem is de onvindbaarheid van deze stalling. Geen enkel bordje te vinden. Na een kwartaal weet waarschijnlijk 98% van de bezoekers van dit winkelcentrum nog steeds niet van het bestaan van deze stalling en de andere 2% weet niet hoe je er moet komen. De plek mag dan mooi centraal zijn, maar de toegang is verre van vindbaar. Zo mag je door een volledige parkeergarage fietsen of kan je kiezen voor een zijdeur die onzichtbaar is door geparkeerde auto’s.
Bij de opleuking van winkelcentrum De Mare in Alkmaar-Noord is een nieuw type rek geplaatst. Dwz het type ben ik al eerder tegengekomen in Duitsland, maar die waren iets beter uitgevoerd. In Alkmaar en omgeving had ik ze nog niet eerder gezien.
Het rektype met een beugel waar de zadelstang in geplaatst moet worden lijkt in eerste instatie slim. Maar veel fietsen passen er niet in. Zo mag de zadelstang niet te recht zijn en niet te dik. Het is ook lastig als daar een pomp zit of een bidonhouder. Fietsen met trapondersteuning geven ook vaak een probleem omdat in veel gevallen de accu in de weg zit. Er mogen geen remkabels lopen zoals bij een aantal damesfietsen het geval is en de zadelstang moet aanwezig zijn. Bij een aantal nieuwe fietsen is dat niet het geval. De grootste problemen leveren echter de kinderzitjesbevestingen op.
Dat betreft de achterzitjes die met een beugel aan de zadelstang bevestigd zit, precies op de plek die de stalbeugel wil gebruiken. En ook al zit er geen kinderzitje meer op de fiets, dan nog laten veel fietsers deze beugel zitten voor de komst van een volgende peuter.
Kortom zeker 20 tot 30% van de fietsen kan niet in deze rekken. Daarbij moet je wat handelingen doen. Fiets er in, klepje dicht en hangslotje door het klepje. Dat hangslotje mag niet te groot zijn en moet je zelf meenemen. De rekken staan er een ruim kwartaal en ik heb nog niemand gezien die zo’n hangslotje gebruikte. Sterker nog, als er al een fiets in staat dan is in 9 van de 10 gevallen het klepje open. Je kan dan zo de fiets er uit stoten met alle gevolgen van dien.
Wat mij betreft een tragisch ontwerp dat alleen gebruikt mag worden als er ook andere rektypes worden aangeboden als het fietsenhekje (past altijd) en de zogenaamde tulp (nieuwe dikbanders passen daar niet in en voormandjes kunnen ook problemen opleveren). De tulp heeft echter veel minder nadelen dan deze zadelstangbeugels.
Hieronder staat een klein domino-verhaaltje dat ikzelf meemaakte op 2 augustus 2006. Dat dominosen kan echter stukken vervelender uitpakken wat te lezen is bij ’20 Something’.
De FietsParkeerPoll heeft in elk geval op mezelf invloed gehad. Ik kijk wat anders tegen fietsparkeren aan.
Dat deed ik ook een paar keer tijdens mijn onlangs gehouden zwerffietsvakantie. Lees daar wat aanvullende stal-ervaringen bij Hoogeveen, Deventer en Zutphen
De FietsParkeerPoll heeft in elk geval op mezelf invloed gehad. Ik kijk wat anders tegen fietsparkeren aan.
Dat deed ik ook een paar keer tijdens mijn onlangs gehouden zwerffietsvakantie. Lees daar wat aanvullende stal-ervaringen bij Hoogeveen, Deventer en Zutphen
Afgelopen zondag werd (nog geen 10 uur na het FietsParkeerPoll-Commentaarlog) een mijner inzichten bevestigd. Ik bedacht een loedergroot softijsje te kopen bij de rotonde van Camperduin. De 4 rekken stonden vol en ik besloot mijn fiets tegen een duinhek te plaatsen. Voor de standaard waaide het te hard.
Dat had ik nog niet gedaan of 2 standaardgestalde fietsen lazerden vlak voor mijn snufferd om. Een daarvan stond op een prima standaard, maar hield het niet toen er een andere fiets tegenaan viel. Die andere fiets stond iets te scheef en ging door een windvlaag voor de vlakte.
Ik zette de fietsen rechtop, maar deze keer tegen een paal die daar staat. Beide fietsen stonden niet op slot, dus dat deed ik ook maar eventjes. Een slot zorgt ervoor dat een fiets niet aan de rol gaat en dat heeft bij het stallen een extra voordeel. De sleutels liet ik netjes in het slot.
Vervolgens lekker de reuzebeker opgepeuzeld op het terrasje. Daar zat ik naast een echtpaar met zoon uit Overloon. Zij hadden een flink fietstochtje gemaakt uit Akersloot. Later bleken deze de fietsen te pakken die ik opgeraapt had. Ze keken vreemd op dat de fietsen zomaar opslot stonden. Als je loon over hebt is een slot misschien minder vanzelfsprekend. De zoon had z’n fiets duidelijk beter weggezet.
Als ik had geweten dat dit stel bij die fietsen hoorde, dan had ik ze nog even naar m’n log daarover kunnen verwijzen. Aardige serieuze mensen en toch niet goed nadenken over het wegzetten van een fiets.
(Dit logje is hier te vinden, daar staan ook de reaxi’s.)
De FietsParkeerPoll was gekoppeld aan een uitgebreid Polllog om aan te geven wat de exacte keuzes inhielden. Op dat log kon en werd commentaar gegeven. Ik heb me daarbij ingehouden om niet de stemming te bexefnvloeden. Via het reageren maakten diverse bezoekers duidelijk waarom zij voor een bepaalde optie kozen. Dat was zeer verhelderend, maar week niet zo zeer af van wat ik hier in de praktijk zie. In het vorige log is het resultaat te bekijken.
De poll was teruggebracht tot 5 keuzes. Zonder moeite had ik er 12 kunnen verzinnen, maar dat zou het er niet inzichtelijker op maken. In die keuzes had ik een aantal andere keuzes verwerkt. Zo werd er ook gekozen voor wel of niet een rek gebruiken, voor wel of niet rekening houden met anderen en natuurlijk de keuze in reksoort.
Reksoorten
Het aantal reksoorten had ik beperkt tot 2, de hekjes en de tulprekken. Onze gemeente is verzot op tulprekken. Een rek dat zeker deugdelijker is dan de oudere soorten zonder aanbindpaal, of bijvoorbeeld de ouderwetse sleuven in het beton. Dat laatste type is geheel uit de mode geraakt. Deze sleuven zijn prachtig weggewerkt (gladaf bij het wegdek), goedkoop en eenvoudig aan te leggen. De nadelen zijn echter groter. Zo passen niet alle wielen er in, lopen ze zo vol met vuil en water dat er niet uit te krijgen is, de meeste fietsen staan er erg wankel in en er is geen aanbindmogelijkheid voor een kabelslot.
Dan is de tulp al snel een vooruitgang. In dit rek staan de fietsen steviger, je kan er een kabelslot aan bevestigen, ze vervuilen niet en de gemeentereiniging kan er toch bij om de zaak vuilvrij te houden. Voor een gemeente is dat laatste een punt waar zeker rekening mee gehouden wordt. Rekken met metalen goten waar beide wielen in staan, die vroeger veel in stationsstallingen werden gebruikt, zijn in de openbare ruimte rond winkels erg onpraktisch. Op zich is dat jammer, want een fiets met 2 wielen in zo’n goot staat een stuk steviger.
Vuil
Tulprekken zijn er in 2 uitvoeringen. De meeste stallende fietsers zullen het verschil echter niet in de gaten hebben. Hier in de stad zijn beide types aanwezig. Het gaat om vaste rekken en verwijderbare rekken. Die verwijderbare zijn gebruikt naast de Hema. In dat straatje staat ook een deel van de Zaterdagmarkt en trouwstoeten die terugkeren van het gemeentehuis gaan er door. Voor beide worden de rekken regelmatig weggehaald en later weer teruggezet. >
Dat er in de poll het meest gekozen werd voor het hekje had ik verwacht. De plaatsen waar hekjes staan kennen minder zwerfgestalde fietsen. Tegen of tussen de hekjes past ook van alles. Geen last van bandenmaten en zelfs brommers kunnen er staan. Tussen de hekjes worden ook fietsen op de standaard gezet. Dat is met hekjes een minder probleem dan bij de tulprekken. Rolt bij een tulprek zo’n standaardgestalde om, dan neemt die door het domino-effect al snel een fiets of 5 in zijn val mee. Dat kan bij een naastgeplaatste fiets een slag in het wiel opleveren. Bij hekjes is dit probleem veel minder, er valt hooguit 1 fiets die tegen een hekje.
Onder en rond de hekjes is de straat ook prima vuilvrij te houden. Nadeel is wel dat er geen tijdelijk verwijderbare uitvoering is. Het neerzetten van hekjes is dan ook een definitievere en daardoor lastigere keuze voor een gemeente. Gemeentes stellen ook heel snel dat hekjes meer ruimte innemen dan de tulprekken. Theoretisch klopt dat, maar dat heeft ook te maken met het feit dat de tulprekken te dicht op elkaar staan. Door het dicht op elkaar zetten van de tulprekken worden de hoge rekken vrijwel niet gebruikt. De sturen en kabeltjes komen al snel in de knoop en als je tussen 2 laaggestalde fietsen je fiets in een hoge zet, dan is het erg lastig om een kabelslot aan het rek vast te maken. Voor het goede moeten tulprekken breder uit elkaar staan. Nu staan de fietsen 37 cm van elkaar. De tulpsetjes bestaan uit een paal met 1 hoog en 1 laag. Die onderlinge afstand is vast en ook net iets te klein. In theorie mag dan het aantal stalbare fietsen bij tulprekken per strekkende meter groter zijn, in de praktijk komt dat echter niet uit. Er is dan vrijwel geen verschil.
Onze gemeente experimenteert onder andere door de tulprekken scheef te zetten. Dat maakt de rekken minder diep waardoor ze in krappere straatjes geplaatst kunnen worden. Mensen kunnen dan ook beter bij hun fietstas en bij de aanbindbeugel. Toch is ook op die manier vrijwel geen echte ruimtewinst te halen.
Ruimte
Want ruimte is een van de belangrijkste argumenten voor het plaatsen van fietsenrekken. Als er geen rekken neergezet worden, maar een ruimte waar vrij te stallen is, dan wordt het een bende. Uit de poll was dat al te lezen. Fietsers zetten het liefst hun fiets tegen de kassa. Maar omdat dat niet echt lukt, mag het desnoods tegen een raam of muur, als ie maar zo dichtmogelijk bij de winkelingang staat.
Bij een vrije opstelling zonder rekken is dan ook te bedenken dat de deur van een winkel snel onbereikbaar wordt door deze vrije stallers. Opvallend is daarbij dat er altijd bij de ingangsdeur gestald wordt. Veel winkels hebben hun uitgang op een andere plaats en bij de uitgang staan veel minder fietsen, terwijl je dan juist minder met een volle boodschappentas hoeft te slepen.
Voor winkelend publiek is het dus erg handig dat er rekken of hekjes zijn, en dat deze gebruikt worden. Vooral bij een kleine boodschap wordt al snel geredeneerd dat m’n fiets er maar even staat. Dus bij gebrek aan een leeg rek op korte afstand wordt al snel gekozen voor het plaatsen tegen een dichterbijgelegen raam of naast de rekken in een looproute.
Die "naast"-optie had ik niet voor niets ter hoogte van de winkel in- en uitgang aangegeven. 1 fiets tegen het raam of in zo’n route kan best. Maar als er 1 staat, dan komen er meer bij. Net als vuil vuil aantrekt, zo trekken geparkeerde fietsen andere fietsen aan. Af en toe zet ik deze "naast"-fietsen bij mijn supermarkt in de rekken. De naaststallers zorgen ervoor dat mensen met hun invalide kar of rollator niet meer de winkel uitkunnen.
Gemeentes doen wel aan ruimacties bij stations, maar wat mij betreft mag dat ook af en toe gebeuren bij de rekken rond winkels. Niet dat de politie of stadswachten de fietsen mee moeten nemen naar een stortplaats. Nee, ze zouden gewoon de fietsen die tegen het raam of in de looproutes staan weg kunnen halen en netjes in de verste en dus leegstaande rekken plaatsen.
Als een fiets echt in de weg staat doe ik dat ook wel eens, waarbij ik het achterwiel van de fiets in het rek zet. Praktisch is dat een betere stalmethode. Het gammel staan van een fiets in een tulprek komt omdat het voorwiel erin gezet wordt. Boven het voorwiel zit het knikpunt (draaibare voorvork) van een fiets. Met flink wat wind staan dan vooral fietsen in de hoge rekken te roeien. Dat is zeker ongunstig voor een fiets. Een slag in het voorwiel ontstaat niet zomaar, maar is zeker niet uit te sluiten. Met het achterwiel in een rek staat een fiets stabieler. Dit kan niet met alle fietsen, vooral bij de oudere fietsen is het achterspatbord te lang. Bij een winkel komt daar het nadeel bij dat een fietstas lastiger bereikbaar is.
Standaard
Iets wat niet uit de poll of de reacties naar voren kwam is het advies van een fietsenmaker. Ik las onlangs in de krant een ingezonden brief waarbij iemand altijd voor de eigen standaard koos omdat dit door zijn fietsenmaker werd aanbevolen. Ik betwijfel of fietsenmakers zoiets adviseren. Het is zo dat er geen kans is op een slag in het wiel als een fiets niet in een sleufrek geplaatst wordt. Bij hekjes speelt dat argument niet, maar daar zou de lak van een fiets kunnen beschadigen als deze tegen een hekje geplaatst wordt. Maar het stallen op de standaard heeft minstens zoveel nadelen.
Zo zijn de meeste standaards niet goed afgesteld. Een goede fietsstandaard bevindt zich in het midden van de fiets, bij de trappers. Een standaard moet een juiste lengte hebben waardoor de fiets zo stevig mogelijk in de juiste hellingshoek staat. Vaak is dat niet het geval. Zo staan er fietsen te recht of juist te schuin, wat beide tot omrollen kan leiden als iemand er even tegenaan stoot. Standaards aan de achterzijkant zoals menig hybridefiets heeft, staan ook minder stevig.
Van links naar rechts: Klapstandaard, Standaard standaard en Achterstandaard.
Dan zijn er ook nog de fietsen die een klapstandaard hebben waardoor de fiets iets opgetild wordt. De fiets blijft dan helemaal rechtopstaan. Dergelijk gestalde fietsen rollen het vaakste om. Vooral de opoefiets met klapbeugel ligt het vaakst onderuit. Dat komt niet alleen door wind of omstoten. Vaak is de ondergrond niet vlak en is het lastig om deze fiets echt stevig verticaal te plaatsen. Bij de standaard standaard is de ondergrond ook vaak het probleem. Als die niet vlak is kan een fiets ook te schuin of te recht staan. Daarbij verslijten en vervuilen de standaards waardoor het goed stallen in de loop de jaren lastiger wordt. Dus schoonhouden en opnieuw afstellen. In de praktijk komt daar weinig van. Als een fiets van een kinderzitje of fietstas voorzien wordt, dan verandert het zwaartepunt en moet de standaard bijgesteld worden. Iets dat vrijwel nooit gebeurd. Veel standaardstallers overschatten hun standaardkennis schromelijk.
Hekjes
Dan is het hekje een verstandigere keuze. De beste hekjes hebben ronde buizen waardoor er vrijwel geen lakbeschadiging ontstaat. In Overstad staan ook hele grove fietshekken met vierkante buizen. Toch worden ook die goed gebruikt. In hekken zijn heel wat verschillende soorten. De AH-hekjes op de foto zijn vrij klein. Dat heeft als voordeel dat de hekjes zelf minder in de weg staan. Ze hebben ook een onderbuis. Dat heeft te maken met fietsendiefstal. Zonder zo’n buis kan een kabelslot naar beneden geschoven worden en kan die kapot gehakt worden op de tegels. In alle gevallen is het dus handig om kabelsloten niet te laag aan te brengen. De lus van een tulphek zit om dezelfde reden zo hoog.
Naar mijn ervaring staan de handigste hekjes in Duitsland (GER). Deze hebben de poten uit elkaar staan. Hun horizontale buis is tussen stuur en zadel en lopen parallel mee langs de voor- en achtervork. Dat heeft het voordeel dat een fiets steviger staat en je toch aan weerszijde een fietstas kan hebben of bijvoorbeeld een kinderzitje dat niet tegen het hek komt. Nadeel is wel dat de schuine poten meer ruimte om het hek hebben en men daar eerder last van heeft. Zelf heb ik dat nog niet zo ervaren. Die hekjes misten de tussenbuis, maar dat moet op te lossen zijn.
Er is nog een heel ander soort rek, waar het stuur in gehangen wordt. Dat rek heb ik zelf al uitgesloten. Stuurhoogtes verschillen enorm en kleine kinderen zijn niet bij machte om hun fiets zo hoog op te tillen dat het stuur in de hanger komt. Ik vind ze ook gevaarlijk. Bij leegstand steken er scherpe punten uit op harthoogte. Het ergste is dat m’n koplamp van m’n opoefiets door zo’n ding gemold is. Die fiets heeft de koplamp op de ouderwetse plek aan het stuur. De lamp zit duidelijk in de weg bij het inhangen. Remkabels kunnen ook kapot raken bij een dergelijk rek. Onbegrijpelijk dat dit reksoort goedgekeurd is.
Er zijn nog andere argumenten om voor een bepaald reksoort te kiezen. Belangrijk zijn de kosten en dan vooral die op langere termijn. Hekjes zijn het minst storinggevoelig en gaan vrijwel niet stuk. Ze zijn uitermate hufterproof. De tulprekken ook behoorlijk solide.
Proefopstelling
De poll gaf een virtuele situatie aan. Ik heb nog nooit bij een winkel zeer uiteenlopende rektypes gezien om zodoende na te gaan wat de stallers wensen. Dat zou naar mijn mening wel moeten gebeuren. Zet bij een winkel verschillende rekken op dezelfde afstand tot de deur en ga kijken wat het meeste gebruikt wordt. Dat is toch niet teveel gevraagd? Dergelijke vergelijkingstesten doen we wel bij het ontwikkelen van snoepgoed. Ambtenaren die rekken aanschaffen, makers en keurders van fietsenrekken zijn allen niet gemiddelde stallers. De gemiddelde staller bestaat niet. Iedereen heeft verschillende wensen en dat kan per stalkeer veranderen.
Zo is er een groot verschil tussen langdurig stallen bij een station en eventjes stallen bij een winkel. Bij de winkels is dan ook duidelijk te zien dat een staller zijn fiets minder vaak met een kabelslot aan het rek vastzet.
Een mix van verschillende rekken of hekken kan ook handig zijn om het zwerfstallen tegen te gaan.
In de herfst komen misschien nog wat vervolgpollen over het droog en/of bewaakt stallen van een fiets.
De FietsParkeerPoll was gekoppeld aan een uitgebreid Polllog om aan te geven wat de exacte keuzes inhielden. Op dat log kon en werd commentaar gegeven. Ik heb me daarbij ingehouden om niet de stemming te bexc3xafnvloeden. Via het reageren maakten diverse bezoekers duidelijk waarom zij voor een bepaalde optie kozen. Dat was zeer verhelderend, maar week niet zo zeer af van wat ik hier in de praktijk zie. In het vorige log is het resultaat te bekijken.
De poll was teruggebracht tot 5 keuzes. Zonder moeite had ik er 12 kunnen verzinnen, maar dat zou het er niet inzichtelijker op maken. In die keuzes had ik een aantal andere keuzes verwerkt. Zo werd er ook gekozen voor wel of niet een rek gebruiken, voor wel of niet rekening houden met anderen en natuurlijk de keuze in reksoort.
Reksoorten
Het aantal reksoorten had ik beperkt tot 2, de hekjes en de tulprekken. Onze gemeente is verzot op tulprekken. Een rek dat zeker deugdelijker is dan de oudere soorten zonder aanbindpaal, of bijvoorbeeld de ouderwetse sleuven in het beton. Dat laatste type is geheel uit de mode geraakt. Deze sleuven zijn prachtig weggewerkt (gladaf bij het wegdek), goedkoop en eenvoudig aan te leggen. De nadelen zijn echter groter. Zo passen niet alle wielen er in, lopen ze zo vol met vuil en water dat er niet uit te krijgen is, de meeste fietsen staan er erg wankel in en er is geen aanbindmogelijkheid voor een kabelslot.
Dan is de tulp al snel een vooruitgang. In dit rek staan de fietsen steviger, je kan er een kabelslot aan bevestigen, ze vervuilen niet en de gemeentereiniging kan er toch bij om de zaak vuilvrij te houden. Voor een gemeente is dat laatste een punt waar zeker rekening mee gehouden wordt. Rekken met metalen goten waar beide wielen in staan, die vroeger veel in stationsstallingen werden gebruikt, zijn in de openbare ruimte rond winkels erg onpraktisch. Op zich is dat jammer, want een fiets met 2 wielen in zo’n goot staat een stuk steviger.
Vuil
Tulprekken zijn er in 2 uitvoeringen. De meeste stallende fietsers zullen het verschil echter niet in de gaten hebben. Hier in de stad zijn beide types aanwezig. Het gaat om vaste rekken en verwijderbare rekken. Die verwijderbare zijn gebruikt naast de Hema. In dat straatje staat ook een deel van de Zaterdagmarkt en trouwstoeten die terugkeren van het gemeentehuis gaan er door. Voor beide worden de rekken regelmatig weggehaald en later weer teruggezet. >
Dat er in de poll het meest gekozen werd voor het hekje had ik verwacht. De plaatsen waar hekjes staan kennen minder zwerfgestalde fietsen. Tegen of tussen de hekjes past ook van alles. Geen last van bandenmaten en zelfs brommers kunnen er staan. Tussen de hekjes worden ook fietsen op de standaard gezet. Dat is met hekjes een minder probleem dan bij de tulprekken. Rolt bij een tulprek zo’n standaardgestalde om, dan neemt die door het domino-effect al snel een fiets of 5 in zijn val mee. Dat kan bij een naastgeplaatste fiets een slag in het wiel opleveren. Bij hekjes is dit probleem veel minder, er valt hooguit 1 fiets die tegen een hekje.
Onder en rond de hekjes is de straat ook prima vuilvrij te houden. Nadeel is wel dat er geen tijdelijk verwijderbare uitvoering is. Het neerzetten van hekjes is dan ook een definitievere en daardoor lastigere keuze voor een gemeente. Gemeentes stellen ook heel snel dat hekjes meer ruimte innemen dan de tulprekken. Theoretisch klopt dat, maar dat heeft ook te maken met het feit dat de tulprekken te dicht op elkaar staan. Door het dicht op elkaar zetten van de tulprekken worden de hoge rekken vrijwel niet gebruikt. De sturen en kabeltjes komen al snel in de knoop en als je tussen 2 laaggestalde fietsen je fiets in een hoge zet, dan is het erg lastig om een kabelslot aan het rek vast te maken. Voor het goede moeten tulprekken breder uit elkaar staan. Nu staan de fietsen 37 cm van elkaar. De tulpsetjes bestaan uit een paal met 1 hoog en 1 laag. Die onderlinge afstand is vast en ook net iets te klein. In theorie mag dan het aantal stalbare fietsen bij tulprekken per strekkende meter groter zijn, in de praktijk komt dat echter niet uit. Er is dan vrijwel geen verschil.
Onze gemeente experimenteert onder andere door de tulprekken scheef te zetten. Dat maakt de rekken minder diep waardoor ze in krappere straatjes geplaatst kunnen worden. Mensen kunnen dan ook beter bij hun fietstas en bij de aanbindbeugel. Toch is ook op die manier vrijwel geen echte ruimtewinst te halen.
Ruimte
Want ruimte is een van de belangrijkste argumenten voor het plaatsen van fietsenrekken. Als er geen rekken neergezet worden, maar een ruimte waar vrij te stallen is, dan wordt het een bende. Uit de poll was dat al te lezen. Fietsers zetten het liefst hun fiets tegen de kassa. Maar omdat dat niet echt lukt, mag het desnoods tegen een raam of muur, als ie maar zo dichtmogelijk bij de winkelingang staat.
Bij een vrije opstelling zonder rekken is dan ook te bedenken dat de deur van een winkel snel onbereikbaar wordt door deze vrije stallers. Opvallend is daarbij dat er altijd bij de ingangsdeur gestald wordt. Veel winkels hebben hun uitgang op een andere plaats en bij de uitgang staan veel minder fietsen, terwijl je dan juist minder met een volle boodschappentas hoeft te slepen.
Voor winkelend publiek is het dus erg handig dat er rekken of hekjes zijn, en dat deze gebruikt worden. Vooral bij een kleine boodschap wordt al snel geredeneerd dat m’n fiets er maar even staat. Dus bij gebrek aan een leeg rek op korte afstand wordt al snel gekozen voor het plaatsen tegen een dichterbijgelegen raam of naast de rekken in een looproute.
Die "naast"-optie had ik niet voor niets ter hoogte van de winkel in- en uitgang aangegeven. 1 fiets tegen het raam of in zo’n route kan best. Maar als er 1 staat, dan komen er meer bij. Net als vuil vuil aantrekt, zo trekken geparkeerde fietsen andere fietsen aan. Af en toe zet ik deze "naast"-fietsen bij mijn supermarkt in de rekken. De naaststallers zorgen ervoor dat mensen met hun invalide kar of rollator niet meer de winkel uitkunnen.
Gemeentes doen wel aan ruimacties bij stations, maar wat mij betreft mag dat ook af en toe gebeuren bij de rekken rond winkels. Niet dat de politie of stadswachten de fietsen mee moeten nemen naar een stortplaats. Nee, ze zouden gewoon de fietsen die tegen het raam of in de looproutes staan weg kunnen halen en netjes in de verste en dus leegstaande rekken plaatsen.
Als een fiets echt in de weg staat doe ik dat ook wel eens, waarbij ik het achterwiel van de fiets in het rek zet. Praktisch is dat een betere stalmethode. Het gammel staan van een fiets in een tulprek komt omdat het voorwiel erin gezet wordt. Boven het voorwiel zit het knikpunt (draaibare voorvork) van een fiets. Met flink wat wind staan dan vooral fietsen in de hoge rekken te roeien. Dat is zeker ongunstig voor een fiets. Een slag in het voorwiel ontstaat niet zomaar, maar is zeker niet uit te sluiten. Met het achterwiel in een rek staat een fiets stabieler. Dit kan niet met alle fietsen, vooral bij de oudere fietsen is het achterspatbord te lang. Bij een winkel komt daar het nadeel bij dat een fietstas lastiger bereikbaar is.
Standaard
Iets wat niet uit de poll of de reacties naar voren kwam is het advies van een fietsenmaker. Ik las onlangs in de krant een ingezonden brief waarbij iemand altijd voor de eigen standaard koos omdat dit door zijn fietsenmaker werd aanbevolen. Ik betwijfel of fietsenmakers zoiets adviseren. Het is zo dat er geen kans is op een slag in het wiel als een fiets niet in een sleufrek geplaatst wordt. Bij hekjes speelt dat argument niet, maar daar zou de lak van een fiets kunnen beschadigen als deze tegen een hekje geplaatst wordt. Maar het stallen op de standaard heeft minstens zoveel nadelen.
Zo zijn de meeste standaards niet goed afgesteld. Een goede fietsstandaard bevindt zich in het midden van de fiets, bij de trappers. Een standaard moet een juiste lengte hebben waardoor de fiets zo stevig mogelijk in de juiste hellingshoek staat. Vaak is dat niet het geval. Zo staan er fietsen te recht of juist te schuin, wat beide tot omrollen kan leiden als iemand er even tegenaan stoot. Standaards aan de achterzijkant zoals menig hybridefiets heeft, staan ook minder stevig.
Van links naar rechts: Klapstandaard, Standaard standaard en Achterstandaard.
Dan zijn er ook nog de fietsen die een klapstandaard hebben waardoor de fiets iets opgetild wordt. De fiets blijft dan helemaal rechtopstaan. Dergelijk gestalde fietsen rollen het vaakste om. Vooral de opoefiets met klapbeugel ligt het vaakst onderuit. Dat komt niet alleen door wind of omstoten. Vaak is de ondergrond niet vlak en is het lastig om deze fiets echt stevig verticaal te plaatsen. Bij de standaard standaard is de ondergrond ook vaak het probleem. Als die niet vlak is kan een fiets ook te schuin of te recht staan. Daarbij verslijten en vervuilen de standaards waardoor het goed stallen in de loop de jaren lastiger wordt. Dus schoonhouden en opnieuw afstellen. In de praktijk komt daar weinig van. Als een fiets van een kinderzitje of fietstas voorzien wordt, dan verandert het zwaartepunt en moet de standaard bijgesteld worden. Iets dat vrijwel nooit gebeurd. Veel standaardstallers overschatten hun standaardkennis schromelijk.
Hekjes
Dan is het hekje een verstandigere keuze. De beste hekjes hebben ronde buizen waardoor er vrijwel geen lakbeschadiging ontstaat. In Overstad staan ook hele grove fietshekken met vierkante buizen. Toch worden ook die goed gebruikt. In hekken zijn heel wat verschillende soorten. De AH-hekjes op de foto zijn vrij klein. Dat heeft als voordeel dat de hekjes zelf minder in de weg staan. Ze hebben ook een onderbuis. Dat heeft te maken met fietsendiefstal. Zonder zo’n buis kan een kabelslot naar beneden geschoven worden en kan die kapot gehakt worden op de tegels. In alle gevallen is het dus handig om kabelsloten niet te laag aan te brengen. De lus van een tulphek zit om dezelfde reden zo hoog.
Naar mijn ervaring staan de handigste hekjes in Duitsland (GER). Deze hebben de poten uit elkaar staan. Hun horizontale buis is tussen stuur en zadel en lopen parallel mee langs de voor- en achtervork. Dat heeft het voordeel dat een fiets steviger staat en je toch aan weerszijde een fietstas kan hebben of bijvoorbeeld een kinderzitje dat niet tegen het hek komt. Nadeel is wel dat de schuine poten meer ruimte om het hek hebben en men daar eerder last van heeft. Zelf heb ik dat nog niet zo ervaren. Die hekjes misten de tussenbuis, maar dat moet op te lossen zijn.
Er is nog een heel ander soort rek, waar het stuur in gehangen wordt. Dat rek heb ik zelf al uitgesloten. Stuurhoogtes verschillen enorm en kleine kinderen zijn niet bij machte om hun fiets zo hoog op te tillen dat het stuur in de hanger komt. Ik vind ze ook gevaarlijk. Bij leegstand steken er scherpe punten uit op harthoogte. Het ergste is dat m’n koplamp van m’n opoefiets door zo’n ding gemold is. Die fiets heeft de koplamp op de ouderwetse plek aan het stuur. De lamp zit duidelijk in de weg bij het inhangen. Remkabels kunnen ook kapot raken bij een dergelijk rek. Onbegrijpelijk dat dit reksoort goedgekeurd is.
Er zijn nog andere argumenten om voor een bepaald reksoort te kiezen. Belangrijk zijn de kosten en dan vooral die op langere termijn. Hekjes zijn het minst storinggevoelig en gaan vrijwel niet stuk. Ze zijn uitermate hufterproof. De tulprekken ook behoorlijk solide.
Proefopstelling
De poll gaf een virtuele situatie aan. Ik heb nog nooit bij een winkel zeer uiteenlopende rektypes gezien om zodoende na te gaan wat de stallers wensen. Dat zou naar mijn mening wel moeten gebeuren. Zet bij een winkel verschillende rekken op dezelfde afstand tot de deur en ga kijken wat het meeste gebruikt wordt. Dat is toch niet teveel gevraagd? Dergelijke vergelijkingstesten doen we wel bij het ontwikkelen van snoepgoed. Ambtenaren die rekken aanschaffen, makers en keurders van fietsenrekken zijn allen niet gemiddelde stallers. De gemiddelde staller bestaat niet. Iedereen heeft verschillende wensen en dat kan per stalkeer veranderen.
Zo is er een groot verschil tussen langdurig stallen bij een station en eventjes stallen bij een winkel. Bij de winkels is dan ook duidelijk te zien dat een staller zijn fiets minder vaak met een kabelslot aan het rek vastzet.
Een mix van verschillende rekken of hekken kan ook handig zijn om het zwerfstallen tegen te gaan.
In de herfst komen misschien nog wat vervolgpollen over het droog en/of bewaakt stallen van een fiets.
©2003 - 2012 Weblog.nl is onderdeel van Sanoma Media Netherlands groep.